10
313

Ba tháng đầu làm Nghiên cứu sinh

hoa_moi_no

Người làm Nghiên cứu sinh chịu áp lực rất lớn từ khối lượng kiến thức, giáo sư và kỳ vọng của bản thân. Tôi đang ở tháng thứ ba của 3 năm Tiến sĩ. Chặng đường còn khá mới mẻ nhưng đã bắt đầu thấm đòn áp lực. Đây là một cuộc sống nhiều áp lực và…cô đơn.

Tháng thứ ba làm Nghiên cứu sinh

Tôi học Tiến sĩ ngành Quản trị (Management), trường Đại học Quốc gia Úc (Australian National University). Nền tảng kiến thức thời Thạc sĩ của tôi là Quản lý công và Phân tích chính sách (Pubic Management and Policy Analysis). Tôi có kinh nghiệm làm việc về quản lý nhân lực trong chính quyền địa phương tại thành phố Đà Nẵng. Từng có hai bài đăng tạp chí quốc tế, tôi có một CV học thuật khá tốt. Tuy vậy, bước vào chặng đường mới thật sự không dễ dàng. Tôi có tư duy, nền tảng và kinh nghiệm ở tầm vĩ mô (macro), nghiên cứu về tổ chức. Trong khi đó, ngành Management yêu cầu tư duy vi mô (micro), nghiên cứu về hành vi cá nhân và tổ chức. Tôi bị choáng khi nhận ra lỗ hổng kiến thức của mình.

Vậy là tôi bắt đầu tại từ đầu với những bước chân của đứa trẻ mới biết đi. Trong ba tháng vừa qua, tôi tự học bằng slide bài giảng của giáo sư, học các bài giảng qua youtube, đọc tài liệu, tóm tắt và viết. Tôi biết nếu mình không có nền tảng, mọi ngôi nhà xây trên đó đều không vững chãi và lâu dài. Tôi nói với giáo sư rằng “Xin hãy kiên nhẫn, xin cho em thời gian”. Thật may khi giáo sư của tôi hiểu và chọn hướng dẫn dắt từng bước “Hãy tận dùng thời gian quý giá gọi là Nghiên cứu sinh để học tập, tập tành nghiên cứu và vụng về”.

Thật may mắn khi tôi gặp được những giáo sư giỏi, định hướng cho mình ngay từ những ngày đầu. Tôi được giáo sư của mình khuyên đến nói chuyện với một giáo sư Mỹ đầu ngành thỉnh giảng tại trường. Năng lượng, kiến thức và những tâm sự về đời nghiên cứu của một người đang ở đỉnh cao sau 30 năm lăn lộn trong môi trường học thuật đã giúp tôi bồi đắp niềm đam mê và động lực nghiên cứu.

Giáo sư của tôi đã tạo điều kiện để tôi được tham gia 3 dự án nghiên cứu khác. Làm dự án học thuật, tôi sẽ không có tiền nhưng có kiến thức, kỹ năng và cơ hội được làm việc với những cây đa, cây đề của ngành. Đó là cơ hội cực kỳ quý giá ở đoạn đường xuất phát khi theo đuổi con đường học thuật.

Ba tháng đầu tiên, tôi đồng thời làm rất nhiều việc cùng một lúc: tự học về kiến thức nền, tìm đề tài nghiên cứu cho luận văn, học 2 môn về kỹ năng nghiên cứu ở trường (mỗi môn đều yêu cầu bài tập nhóm và cá nhân), tham gia ba dự án nghiên cứu khác. Tôi đã làm việc 10 tiếng mỗi ngày. Trong thời gian tránh dịch Covid-19, trường đóng cửa, tôi thậm chí ở nhà làm việc không có thứ bảy và chủ nhật (vì vừa chạy đua với deadline vừa chẳng còn khái niệm thời gian nữa).

Tôi nhận ra nếu không có niềm đam mê trong thế giới học thuật thì nghiên cứu sinh sẽ khó vượt qua được áp lực và nỗi cô đơn. Nếu dành cho ai đó lời khuyên trước khi chọn học Tiến sĩ, tôi sẽ chẳng có lời khuyên cụ thể nào nhưng sẽ hỏi rằng bạn có yêu thích cảm giác cô đơn nhưng đầy hưng phấn khi tìm đến kiến thức mới hay không? Bạn có thực sự đam mê cảm giác hoàn thành một bài tập, đưa ra một ý tưởng mới dù là cực kỳ nhỏ khi nghiên cứu hay không? Bạn có chấp nhận làm việc “quên chết” (từ này tôi lấy được trên một diễn đàn nghiên cứu sinh) để được thỏa mãn niềm đam mê hay không? Nếu trả lời được những câu hỏi đó thì bạn sẽ tự biết có nên chọn con đường Nghiên cứu sinh hay không.

Làm gì để giải tỏa áp lực?

Mỗi người có cách riêng để giải tỏa áp lực. Ba tháng đầu của tôi rơi vào thời gian tránh dịch Covid-19 nên sẽ tương đối khác thường. Tuy vậy, tôi vẫn có vài điều chia sẻ nho nhỏ, biết đâu lại có ích cho bạn trong đời sống riêng.

Ngủ đủ

Tại sao ngủ đủ lại quan trọng? Ngủ đủ giúp não bạn tỉnh táo. Tôi luôn sắp xếp để mình ngủ từ 7-8 tiếng mỗi ngày. Ngày mới của tôi bắt đầu từ 6 giờ 30 và kết thúc khoảng 10 giờ đêm. Trừ các deadline khẩn cần phải thức khuya, tôi luôn sắp xếp để mình ngủ sớm. Thức khuya là tự giết bản thân mình.

Mặc dù làm việc theo giờ giấc phương Tây chỉ cho 1 tiếng nghỉ trưa hoặc thậm chí phải làm việc xuyên trưa, tôi luôn dành cho mình giấc trưa khoảng 15-30 phút. Giấc trưa có thể bất cứ lúc nào từ 12 giờ đến 3 giờ chiều, không nhất thiết sau bữa ăn trưa. Một phần vì thói quen từ thời làm việc ở Việt Nam, một phần vì giấc trưa thực sự giúp tôi tỉnh táo để tiếp tục 8 tiếng làm việc tiếp theo, tôi đã quyết định không bỏ giấc trưa. Ở trường, tôi sắm một tấm chăn mỏng, ngả lưng lên ghế một lát là đủ giấc trưa cho não nghỉ ngơi.

Ăn ngon và đủ chất

Tại sao ăn lại quan trọng? Ăn giúp nạp năng lượng cho cơ thể, nhất là não. Tôi chuyển chế độ ăn cơm tinh bột trắng sang ăn gạo nâu và các loại hạt. Thùng gạo của tôi có đủ màu sắc với 10 loại hạt và gạo khác nhau trộn vào. Với mỗi âu gạo trộn, tôi có lượng dinh dưỡng cao gấp nhiều lần so với âu gạo trắng. Mỗi bữa một chén cơm là đủ dinh dưỡng, không gây béo. Tôi ăn các loại rau, trái cây, nhiều cá, ít thịt, không để bữa ăn kham khổ. Tôi cũng muốn giữ cân nữa, làm nghiên cứu cũng cần đẹp mà, chẳng cô gái nào muốn một vòng bụng to đùng vì ngồi nhiều.

Thỉnh thoảng tôi và các anh chị em cùng nhà nấu các món ăn Việt Nam để thay đổi khẩu vị. Đây là thời gian thư giãn rất tốt vì có sự tương tác xã hội, hình thành các mối quan hệ thân thiết. Chính những khoảnh khắc này giúp chúng tôi xây dựng không khí của một gia đình.

Trong ngày đầu tiên gặp mặt tất cả học viên Nghiên cứu sinh, Dean của trường tôi hỏi sở thích của mỗi người. 70% nghiên cứu sinh chia sẻ rằng thích nấu ăn. Bản thân Dean cũng kể: trước khi làm Nghiên cứu sinh ở UC Berkeley, cô không biết nấu ăn nhưng sau khi tốt nghiệp cô có thể nấu bữa ăn 10 món cho gia đình. Hóa ra ăn và nấu ăn là cách giải tỏa áp lực rất tốt với không chỉ riêng tôi mà còn với nhiều người làm công việc nghiên cứu khác.

Tập thể dục

Dean của trường tôi kể rằng cô có sở thích chạy marathon. Từ đường chạy ban đầu 800m để giải tỏa áp lực khi làm Nghiên cứu sinh, giờ cô đã đến với đường chạy 42km. Chạy giúp cô xây dựng tinh thần thép, ý chí vươn lên và không bao giờ bỏ cuộc. Tôi không dám nghĩ đến marathon, tôi chỉ đơn giản là thích chạy ra ngoài đây đó sau mỗi ngày làm việc để giảm sức ỳ của cơ thể. Quảng đường chạy thường từ 2-4Km. Mùa thu Canberra rất đẹp nên tôi thường mang theo điện thoại chụp cảnh ven đường.

Tôi thích chơi cầu lông và đã đăng ký thành viên ở câu lạc bộ trường nhưng do Covid-19 nên không thể tham gia. Tôi sẽ tham gia vào kỳ học sau. Tôi đang bắt đầu tập tành các bài tập giãn cơ tại nhà để giảm sức nặng cho lưng do ngồi nhiều. Tôi nghĩ các bạn làm nghiên cứu cũng nên tìm đến các bài tập này. Về lâu dài sẽ giúp bạn tránh các bệnh về lưng và cơ xương khớp.

Xem phim

Tôi đăng ký tài khoản Netflix và xem một số phim trên kênh này. Bộ phim tài liệu Inside Bill’s Brain giúp tôi thư giãn và hiểu hơn về một thiên tài, doanh nhân, nhà từ thiện vĩ đại đang còn sống. Hơn thế nữa, bộ phim này còn mang đến cho tôi một vài ý tưởng nho nhỏ trong nghiên cứu.

Phim hoạt hình Spirited Away để lại nhiều ấn tượng trong tôi. Mỗi lần nghĩ đến phim này tôi thấy nhẹ nhàng, trong sáng và nỗ lực nhiều hơn. Thậm chí chỉ cần nghe bản nhạc guitar của tập phim này cũng khiến lòng thanh nhẹ biết mấy.

Nghe nhạc

Đa phần thời gian nghe nhạc của tôi là lúc đắp mặt nạ dưỡng da mặt, mới ngủ dậy hoặc sau một ngày làm việc quá căng thẳng. Có hôm tôi không ngủ được nên tìm đến nhạc không lời. Tôi tin các bạn cũng có danh sách nhạc yêu thích của riêng mình để thư giãn. Dạo gần đây tôi thích nghe những bản guitar không lời. Tôi cảm nhận được sự sống động của các bản guitar, dường như ai đó đang tỉ tê kể câu chuyện cuộc đời họ trong mỗi nốt nhạc. Đôi lúc thật tiếc vì trước đây tôi đã bỏ dở việc học chơi guitar vì không có thời gian.

Làm điều mình thích

Như là viết blog này nè! Một anh bạn nhắn hỏi tôi sao lâu nay không thấy bài mới. Tôi bảo mình bận quá. Thật sự là bận quá ấy chứ, nhưng tôi không muốn blog của mình bị mốc meo lên vì cớ bận của mình. Viết giúp tôi hệ thống hóa lại những suy nghĩ linh tinh, kể lại câu chuyện cuộc đời riêng và biết đâu có ai đó lại cần những kinh nghiệm nho nhỏ của tôi.

Tự ghi nhận những thành quả nho nhỏ

Nghiên cứu sinh là chặng đường dài 3 năm nhưng nghề nghiệp nghiên cứu là chặng đường cả đời. Tôi nhận ra sẽ chẳng bao giờ là điểm dừng vì kiến thức là vô bờ bến, những dự án cứ đến và đến, tôi sẽ chết gục trước khi đạt đến đích dài hạn là một bài nghiên cứu được đăng trên tạp chí. Tôi bắt đầu tự ghi nhận những thành quả nho nhỏ mỗi ngày, mỗi tuần, mỗi tháng để làm động lực cho mình. Hôm nay tôi đọc và tóm tắt được 5 bài nghiên cứu. Tuần này tôi đã hoàn thành bài tập của môn Phương pháp nghiên cứu. Tháng này tôi đã có được một ý tưởng gửi giáo sư. Dù ý tưởng đó thật tệ và chưa phát triển được thành hướng nghiên cứu nhưng tôi đã hiểu được một mảng kiến thức lớn, có vài ý tưởng nho nhỏ trong đó cũng khá hay ho chứ không đến nỗi bỏ xó. Cứ như vậy tôi tự ghi nhận những phát triển từng bước bé tí tẹo để động viên bản thân mỗi ngày.

Giữ các mối quan hệ cũ và phát triển các mối quan hệ mới

Mỗi ngày tôi đều gọi cho gia đình ít nhất 5 phút. Người thân sưởi ấm cảm giác cô đơn nơi xứ người. Nhìn những đứa cháu lớn lên mỗi ngày giúp tôi nhận ra thời gian đang trôi qua ở ngoài kia. Tôi vẫn giữ các mối quan hệ với bạn bè, đồng nghiệp cũ, thỉnh thoảng giúp đồng nghiệp cũ giải quyết những việc tôi từng phụ trách trước đây. Khi gặp khó khăn tôi lại tâm sự với bạn bè thân thiết. Giữ gìn và trân quý những mối quan hệ cũ giúp tôi mạnh mẽ hơn trên con đường này.

Tôi bắt đầu xây dựng những mối quan hệ mới trên hành trình học thuật. Các giáo sư, bạn cùng lớp, bạn cùng phòng nghiên cứu, đồng hương,… Mỗi con người mới là những điều mới. Ở tháng thứ ba, lại phải ở nhà tránh dịch, tôi chưa có nhiều mối quan hệ. Tuy nhiên, tôi luôn nghĩ rằng nếu mình đến với mọi người bằng niềm hăm hở và chân thành thì các mối quan hệ sẽ tự đến, phát triển và gắn bó.

Ba tháng chưa nói được nhiều điều, mọi thứ mới chỉ bắt đầu. Tôi biết sẽ còn nhiều áp lực phía trước nhưng bất cứ khó khăn nào cũng có giải pháp, chỉ là mình chấp nhận ở mức độ giải pháp nào mà thôi. Vài tháng sau biết đâu tôi sẽ lại có những điều nho nhỏ khác vì lúc đó đã ở một tâm thế khác. Chúng ta trưởng thành mỗi ngày mà nhỉ!

Linh Bùi

Tháng 4/2020

Show Comments

2 Comments

  1. Trang Nguyen June 4, 2020
    • Linh Bui June 26, 2020

Leave a Reply