5
74

Thực tập thì làm gì?

thuc_tap

Thực tập là tập làm để vận dụng các kiến thức, lý thuyết đã học vào thực tế, trau dồi thêm về chuyên môn, nghiệp vụ. Tôi từng là sinh viên thực tập và cũng là người từng hướng dẫn thực tập. Đứng từ cả hai góc độ, tôi nhận thấy rằng nhiều sinh viên chưa thật sự tận dụng kỳ thực tập cho việc học và phát triển kỹ năng của mình.

Những câu chuyện nhỏ chia sẻ trong bài viết này được dành riêng cho các bạn đang chuẩn bị bước vào kỳ thực tập, xa hơn là chuẩn bị bước ra thị trường lao động.

⇒ Mời các bạn đọc thêm bài viết về sự chuẩn bị bước ra thị trường lao động: Em muốn xin việc

Tôi đã thực tập như thế nào?

Học cử nhân ngành Quản lý văn hóa Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, tôi xác định lĩnh vực ngành nghề của mình sau khi tốt nghiệp là quản lý và tổ chức các hoạt động văn hóa, đồng thời định hướng sẽ về làm việc trong khu vực công tại thành phố Đà Nẵng như cam kết với chính quyền thành phố. Vì vậy, ngay trong thời gian học, tôi đã chủ động tìm kiếm và đề xuất khoa cho kiến tập và thực tập tại đơn vị sự nghiệp văn hóa công lập.

Từ năm thứ ba đại học, tôi đã xin kiến tập tại Trung tâm Văn hóa quận Ba Đình, một trong những địa chỉ sinh hoạt văn hóa công lập sôi động trên địa bàn thành phố Hà Nội. Kiến tập là một hình thức của thực tập với mức độ tham gia công việc thấp hơn, chủ yếu là quan sát quy trình công việc, thời gian kiến tập cũng ngắn hơn thực tập. Mặc dù chỉ là kỳ kiến tập, tôi xin Trung tâm được làm việc như một sinh viên thực tập, đúng hơn là như một cộng tác viên của Trung tâm để có thể tham gia sâu vào các hoạt động chuyên môn.

Bên cạnh tham gia các chương trình chung như văn nghệ, phát tờ rơi tuyển sinh,…. tôi được giao nhiệm vụ chính là ghi danh các lớp năng khiếu và bán đồ dùng học tập. Học viên đến xin học lớp múa, hát, bơi, vẽ… thì gặp tôi để được ghi vào sổ, sau đó Trung tâm phát hành phiếu cho học viên. Em nhỏ nào có nhu cầu mua tập vở, bút màu, váy múa,… thì gặp tôi để mua đồ dùng. Công việc rất nhẹ nhàng, không mấy thử thách. Đến buổi thứ ba tôi đã quen việc và có thể chủ động tổ chức công việc mà không cần sự hỗ trợ từ nhân viên Trung tâm. Tôi chỉ mong có nhiều học viên đến đăng ký và bán được nhiều đồ dùng học tập để chân tay được bận rộn, ít nhất điều đó khiến tôi thấy mình có ích cho Trung tâm.

Mỗi tuần tôi chỉ có 03 ngày làm việc. Mặc dù công việc thong thả, các anh chị nhân viên cũng không khắt khe với sinh viên kiến tập, tôi vẫn tự yêu cầu bản thân phải làm việc nghiêm túc. Tôi luôn đến trước giờ làm so với một số nhân viên, giúp rửa ly tách, pha trà, lau bàn ghế. Khi nhận đăng ký hoặc bán hàng thì cố gắng nở nụ cười thật tươi. Đó là cách tôi tự làm mình vui trong công việc. Khi làm việc xong thì xếp gọn gàng hồ sơ, tài liệu, bàn giao đầy đủ tiền bán hàng cho nhân viên của Trung tâm. Với những việc chưa rõ hoặc cần tài liệu chuẩn bị cho bài báo cáo kiến tập, tôi lựa lúc chị phụ trách rảnh rang để hỏi. Với vai trò làm nhóm trưởng nhóm sinh viên kiến tập, tôi điều phối ca trực và theo dõi các bạn khác trong nhóm, đảm bảo để luôn có sinh viên kiến tập khi Trung tâm cần hỗ trợ công việc.

Thực ra công việc bận rộn nhất của tôi trong thời gian này là lên kế hoạch, chuẩn bị và vận động tài chính cho chương trình tình nguyện hè của sinh viên trong khoa. Tôi cùng nhóm 30 sinh viên và giảng viên của khoa sẽ có đợt tình nguyện đầu tiên tổ chức ở cấp khoa tại tỉnh Bắc Giang (trước đó các chương trình tình nguyện chủ yếu do đoàn thanh niên trường tổ chức). Dẫu vậy, tôi đã sắp xếp thời gian ổn thỏa để công việc ở trường không ảnh hưởng đến nhiệm vụ được giao tại Trung tâm.

Cuối kỳ kiến tập đó, nhóm sinh viên chúng tôi được Trung tâm hỗ trợ một khoản kinh phí gọi là tiền thưởng cho công việc. Tôi còn nhớ mình được nhận hơn một triệu, nhỉnh hơn các bạn một chút. Mặc dù số tiền không lớn nhưng chúng tôi hiểu rằng mình đã thực sự có đóng góp cho Trung tâm. Kết quả công việc được đánh giá qua khoản tiền thưởng mà chúng tôi nhận được.

Chị Phó Giám đốc Trung tâm đãi chúng tôi một bữa trưa với bún chả Hà Nội. Trong cuộc gặp riêng để nói chuyện trước khi chia tay, chị đánh giá cao thái độ làm việc của một sinh viên kiến tập như tôi. Đó là một cuộc gặp đáng quý bởi tôi được hiểu thêm về cách người quản lý đánh giá về mình. Điều quan trọng là thái độ. Dù làm công việc đơn giản, thái độ nghiêm túc, vui vẻ, tích cực sẽ khiến công việc có ý nghĩa. Hai tháng kiến tập không dài nhưng trải nghiệm thực tế cho tôi hiểu được hoạt động của một tổ chức văn hóa công lập, đặc biệt tôi có được bài học quý giá về tinh thần, thái độ của một người đi làm.

Người hướng dẫn thực tập nghĩ gì?

Tôi luôn đặt câu hỏi cho sinh viên mà mình hướng dẫn là định hướng nghề nghiệp của em sau khi ra trường là gì và vì sao lại xin thực tập ở cơ quan tôi.

Tôi không đánh giá cao những bạn chọn nơi thực tập “cho xong”, tức là chỉ ‘giả vờ” thực tập để đảm bảo yêu cầu tốt nghiệp mà không gắn với bất cứ động lực trải nghiệm nghề nghiệp nào. Tôi gọi đó là sự lãng phí thời gian và nguồn lực. Những bạn biết dùng thời gian thực tập để tiếp cận thực tế, kết nối các mối quan hệ chuẩn bị cho công việc sau khi tốt nghiệp thì luôn có nhiều thiện cảm hơn trong mắt nhà tuyển dụng.

Thực tế là đơn vị nhận sinh viên thực tập và nhất là người hướng dẫn thực tập thường rất băn khoăn về việc nên bố trí công việc cho sinh viên thực tập như thế nào cho phù hợp. Mọi quy trình công việc đã cụ thể với trách nhiệm rõ ràng, sự tham gia của các bạn đôi khi sẽ ảnh hưởng đến công việc chính của tổ chức. Hiểu được điều này, tôi luôn tìm cách nghĩ ra việc thích hợp cho các bạn, qua việc để học việc. Các việc đơn giản như gọi điện thoại xác nhận khách mời, bỏ bì thư, lập hồ sơ công việc,… cũng có thể giúp các bạn rèn luyện kỹ năng giao tiếp và xử lý sự vụ ở văn phòng. Có lần thấy các bạn bớt việc, tôi giao bài tập là đọc cuốn Tony buổi sáng và tóm tắt điều rút ra từ cuốn sách. Tôi nghĩ thời gian ít việc được dành cho đọc sách thì vẫn hữu ích hơn là ngồi lê đôi mách và lướt mạng xã hội.

Điều quan trọng vẫn luôn là thái độ làm việc. Lần đó tôi được giao hướng dẫn hai sinh viên, một bạn năm thứ tư thực tập và một bạn năm thứ ba kiến tập. Công việc của các bạn khá đơn giản, tôi phải thừa nhận là hơi nhàm chán đối với lứa tuổi sinh viên năng động: lập hồ sơ công việc. Để các bạn được thoái mái, tôi đồng ý để các bạn làm việc chỉ 03 ngày trong tuần, miễn sao khi kết thúc thời gian làm việc thì hoàn thành sản phầm.

Học lĩnh vực kinh tế lại sắp tốt nghiệp đi làm, bạn nam năm thứ tư được tôi kỳ vọng sẽ có kỹ năng và thái độ làm việc tốt hơn. Thế nhưng, tôi lại nhiều lần chứng kiến bạn ngồi chơi game say sưa trong giờ làm việc. Tập hồ sơ của bạn để bừa bộn và được gạt sang một bên, ngày này qua ngày khác mà việc mãi không xong. Bạn đến và đi mờ nhạt trong mắt mọi người như dáng ngồi im lìm ở góc bàn. Tôi đã có vài lời nhắn nhủ khéo với bạn, mong rằng sau này trường đời va vấp sẽ giúp bạn trưởng thành hơn.

Khác hẳn với đàn anh của mình, bạn gái đến kiến tập một tháng sau đó khá chăm chỉ và nghiêm túc. Cô gái đã phải lập lại nhiều hồ sơ mà anh bạn thực tập làm dở dang với nhiều sai sót. Bạn đến sớm hơn mọi người và chỉ về khi mọi người tắt máy tính rời cơ quan. Ly tách, bàn ghế của phòng tôi thời gian đó chủ yếu do bạn rửa và lau dọn. Cô gái chủ động bắt chuyện, tạo mối quan hệ với mọi người trong phòng, kể cho tôi nghe về những việc đang làm, những dự định trong tương lai. Bài báo cáo kiến tập của bạn rất chỉn chu. Cách bạn giao tiếp qua email khá lịch sự, đầy đủ (đầy đủ với tôi là luôn có thưa gửi, chủ đề, nội dung vấn đề cần trao đổi trong thư; không phải như nhiều bạn chỉ biết gửi mail với một file đính kèm mà chẳng biết chủ đề, nội dung trao đổi về vấn đề gì).

Cuối kỳ kiến tập, tôi đã làm điều mà chị Phó Giám đốc Trung tâm Văn hóa ngày xưa đã dành cho tôi là có một cuộc trò chuyện riêng. Tôi dành một vài lời đánh giá, động viên và nhất là góp ý cho định hướng nghề nghiệp của em sau này. Đó là một cô gái thật sự ấn tượng. Nếu là nhà tuyển dụng cho một ví trí công việc như tôi, tôi sẽ chọn cô gái đó.

Hồi học thạc sĩ ở Nhật, tôi đã chứng kiến cảnh các sinh viên ngành MBA cạnh tranh khốc liệt để có một suất thực tập ở các công ty lớn. Các bạn phải qua nhiều vòng từ xét hồ sơ đến phỏng vấn mới được nhận vào thực tập, quy trình giống như tuyển dụng nhân sự mới. Hôm nào có buổi phỏng vấn sinh viên thực tập thì sân trường sẽ có nhiều cô cậu sinh viên mặc áo vest với cà vạt tươm tất, trông rất chuyên nghiệp, khác hẳn phong thái thoải mái ngày thường. Kỳ thực tập tại các công ty lớn với các bạn cực kỳ quý giá để có cơ hội tiếp cận công việc và tăng khả năng xin được việc tốt sau khi ra trường, bởi CV có dòng mô tả về thực tập tại một công ty danh tiếng sẽ là điểm mạnh trong mắt nhà tuyển dụng.

Không ai “dạy” kỹ năng làm việc tốt hơn chính chúng ta với ham muốn học tập và rèn luyện mọi lúc mọi nơi, dù làm công việc gì. Câu chuyện của bản thân tôi và những bạn trẻ được tôi hướng dẫn thực tập chỉ là những mẫu rất nhỏ, ngoài kia có rất nhiều bạn trẻ chỉ đến đơn vị thực tập một hai lần để ký giấy cho xong, nhưng cũng có rất nhiều bạn năng nổ khác đã thông qua kỳ thực tập để xin được việc trước khi ra trường. Lựa chọn cách thực tập như thế nào là ở chính các bạn. Mong rằng các bạn sẽ tận dụng tốt thời gian thực tập, va vấp trước rồi đi làm vững vàng bạn nhé.

By Linh Bùi

Show Comments

No Responses Yet

Leave a Reply